跳至內容

文法家維吉利烏斯·馬羅

出自Taiwan Tongues 繁中維基
這是此頁批准,以及是最近的修訂。

維吉利烏斯·馬羅·格拉瑪提庫斯(Virgilius Maro Grammaticus),英語通稱「語法學家維吉爾」(Virgil the Grammarian)或「土魯斯的維吉爾」(Virgil of Toulouse),是兩部中世紀早期語法文本《概要》(Epitomae)與《書信》(Epistolae)的作者。

生平

其確切的活躍時間與地點已不可考:十一至十二世紀時,弗勒里的阿博等人稱其為「土魯斯的維吉爾」,後世學者則嘗試將其歸屬於西班牙、巴斯克地區及高盧。文本中明顯的希伯來語痕跡也引發了他可能是猶太人的推測。他被認為通曉一些古愛爾蘭語的詞彙與詩歌,這使得最近的學說將其歸屬於愛爾蘭,且有充分證據顯示,其著作在中世紀早期的愛爾蘭學者中廣為人知。然而,關於愛爾蘭的證據並非無懈可擊,維吉爾的出身至今仍未有定論。

不過,維吉爾的年代可以較有信心地定於七世紀:他熟悉塞維爾的伊西多爾於636年左右完成的《詞源》部分內容;且在709/10年之前曾被莫爾茲伯里的阿爾德赫爾姆引用。在某些愛爾蘭計算法文本中對維吉爾的引用,或可將其年代定於七世紀上半葉,具體來說是658年之前。

著作

其著作現存於約二十份手抄本或殘片中,年代介於八至十一世紀。現代版本所依據的三份主要手抄本(巴黎,法國國家圖書館,拉丁手抄本第13026號;亞眠,市立圖書館,第426號;以及拿坡里,國家圖書館,IV.A.34號),皆於九世紀早期的法國寫成。多數維吉爾手抄本亦包含其他語法及課堂文本。一般而言,《概要》與《書信》分開流傳,後者在現存手抄本中數量稀少:僅有一份手抄本(拿坡里,國家圖書館,IV.A.34號)收錄了全文,但與其他殘片比對後顯示,其內容未必完全可靠。

維吉爾至少有兩部作品傳世,即《概要》與《書信》。兩部作品的卷數——分別為12卷與8卷(儘管現存最後一卷《概要》的編號可能是15,意味著曾有另外三卷現已佚失)——與多納圖斯的《大語法》及《小語法》的卷數相當。他展現出對塞維爾的伊西多爾、維吉爾及埃利烏斯·多納圖斯等作家的熟悉,卻從未指名引用他們。反之,其作品中充斥著大量在別處聞所未聞、聽來匪夷所思的權威人物,以及一些引文雖歸於知名作家名下,卻無法在其著作中找到。於是出現了瓦羅、加圖(在維吉爾之前,有多位人物及著作皆名為加圖,他使用了哪個來源尚不確定。在他所處的時代,最知名的可能是《加圖的雙行詩》,常簡稱為「加圖」)、三個維吉爾、三個伏爾甘、埃涅阿斯與俄利根,還有蘇福尼亞斯、加爾本古斯、薩吉盧斯、布拉斯圖斯、古爾吉利烏斯、巴拉普西迪烏斯、尼努斯——此名單尚可擴充。其中一些名字顯然是杜撰的,卻往往展現出作者對古典及教父文學的深厚認識。

儘管其寫作風格類似古典時代晚期的語法文本,也包含一些真實的語法材料,但維吉爾的著作中仍有許多令人困惑、離奇怪誕的內容:他探討了十二種拉丁語,其中只有一種是常規使用的;他將其許多學說歸功於年歲上千的語法學家,這些學者辯論著如「ego」(我)的呼格等問題,並撰寫了《頌不死者》(De laudibus indefunctorum)之類的文本。這些語法權威常是奇聞軼事的中心:埃涅阿斯常被稱為維吉爾的老師;一位年邁的西班牙語法學家在深夜造訪維吉爾;還有些人為語法定義而發動數千人的戰爭。維吉爾文本的奇特性超越了無知甚至戲仿的範疇,有論者認為,他這些奇特的杜撰,是為多元性與多樣性所做的含蓄辯護。然而,關於維吉爾其人、其出身及其真實寫作目的,仍有大量未解之謎。

參考書目

版本與譯本
  • J. Huemer 編,《Virgilii Maronis grammatici opera》(萊比錫,1886年)
  • B. Löfstedt 編,《Virgilius Maro Grammaticus: Opera Omnia》(慕尼黑,2003年)[最新版本]
  • A. Mai 編,《De octo partibus orationis (Epistolae I–VIII). Accedunt eiusdem epitomae》(羅馬,1833年)[初版]
  • G. Polara 編譯,《Virgilio Marone grammatico: Epitomi ed Epistole》(拿坡里,1979年)[附有逐頁對照的義大利文譯本]
  • D. Tardi 譯,《Les Epitomae de Virgile de Toulouse》(巴黎,1928年)[採用 Huemer 的文本,附法文譯本]
近期次級文獻
  • B. Bischoff, 'Die "zweite Latinität" des Virgilius Maro Grammaticus und seine jüdische Herkunft', Mittellateinisches Jahrbuch 23 (1988[1991]), 11–16
  • M. Herren, 'Some New Light on the Life of Virgilius Maro Grammaticus', Proceedings of the Royal Irish Academy 79C (1979), 27–71
  • M. Herren, 'The Hiberno-Latin Poems in Virgil the Grammarian', in De Tertullian aux Mozarabes. Mélanges offerts à J. Fontaine, ed. L. Holtz (Paris, 1992), pp. 141–55
  • M. Herren, 'Virgil the Grammarian: a Spanish Jew in Ireland?', Peritia 9 (1995), 51–71
  • D. Howlett, 'Seven Studies in Seventh-Century Texts', Peritia 10 (1996), 1–70
  • P.-Y. Lambert, 'Deux notes sur Virgile le grammarien', in Mélanges François Kerlouégan, ed. D. Couso, N. Fick and B. Poulle (Paris, 1994), pp. 141–55
  • V. Law, The Insular Latin Grammarians (Woodbridge, 1982)
  • V. Law, 'Serious Aspects of the Wordplay of Virgilius Maro Grammaticus', in L’héritage des grammariens latins de l’Antiquité aux Lumières: Actes du colloque de Chantilly, 2–4 septembre 1987, ed. I. Rosier (Louvain and Paris, 1988), pp. 121–31; repr. with modifications in her Grammar and Grammarians in the Early Middle Ages (London, 1997), pp. 224–45
  • V. Law, 'Learning to Read with the oculi mentis: Virgilius Maro Grammaticus', Journal of Literature and Theology 3 (1989), 159–72. JSTOR 23924768.
  • V. Law, 'Fragments from the Lost Portions of the Epitomae of Virgilius Maro Grammaticus', Cambridge Medieval Celtic Studies 21 (1991), 113–25
  • V. Law, Wisdom, Authority and Grammar in the Seventh Century: Decoding Virgilius Maro Grammaticus (Cambridge, 1995)
  • B. Löfstedt, 'Zu den Quellen des Virgilius Maro Grammaticus', Eranos 79 (1981), 117–19
  • B. Löfstedt, 'Spät- und Vulgarlateinsiches in der Sprache des Virgilius Maro Grammaticus', Latomus 40 (1981), 121–6
  • B. Löfstedt, 'Textkritische Notizen zu Virgilius Maro Grammaticus', Latomus 40 (1981), 828–9
  • B. Löfstedt, 'Zum Wortschatz des Virgilius Maro Grammaticus', Philologus 126 (1982), 99–110
  • D. Ó Cróinín, 'The date, provenance, and earliest use of the writings of Virgilius Maro Grammaticus', in Tradition und Wertung. Festschrift für Franz Brunhölzl, ed. G. Bernt et al. (Sigmaringen, 1989), pp. 13–22
  • A. P. McD. Orchard, 'Some Aspects of Seventh-Century Hiberno-Latin Syntax: a Statistical Approach', Peritia 6–7 (1987–88), 151–201
  • G. Polara, 'Virgilio Marone e la parodia delle dottrini grammaticali', in L’héritage des grammariens latins de l’Antiquité aux Lumières: Actes du colloque de Chantilly, 2–4 septembre 1987, ed. I. Rosier (Louvain and Paris, 1988), pp. 109–20
  • K. Smolak, 'Der dritte Virgil: ein Jüdischer Satiriker des Frühmittelalters?', Wiener Humanistisch Blätter 30 (1988), 16–27

參考資料

外部連結

  • 評 Vivien Law,《Wisdom, Authority and Grammar in the Seventh Century: Decoding Virgilius Maro Grammaticus》。

Category:7世紀拉丁語作家 Category:7世紀愛爾蘭作家 Category:愛爾蘭拉丁學者 Category:愛爾蘭學者與院士 Category:愛爾蘭拉丁語作家